การทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) เป็นรัฐวิสาหกิจ สังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 290 ลงวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 และต่อมาได้มีการปรับปรุงกฎหมาย โดยการประกาศใช้บังคับพระราช-บัญญัติการทางพิเศษแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2550 เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2551
ปัจจุบันนี้ กทพ. มีอำนาจหน้าที่กระทำกิจการภายในขอบแห่งวัตถุประสงค์ในสาระสำคัญ ดังนี้
1. สร้างหรือจัดให้มีทางพิเศษด้วยวิธีใด ๆ ตลอดจนบำรุงและรักษาทางพิเศษ
2. ดำเนินงานหรือธุรกิจเกี่ยวกับทางพิเศษและธุรกิจอื่นที่เกี่ยวเนื่องกับทางพิเศษหรือที่เป็นประโยชน์แก่ กทพ.
ทั้งนี้ “ทางพิเศษ” มีคำจำกัดความตามกฎหมายว่า หมายถึง ทางหรือถนนซึ่งจัดสร้างขึ้น หรือได้รับโอน หรือได้รับมอบไม่ว่าจะจัดสร้างในระดับพื้นดิน เหนือ หรือใต้พื้นดินหรือพื้นน้ำ เพื่ออำนวยความสะดวกในการจราจรเป็นพิเศษ และให้หมายความรวมถึงสะพานอุโมงค์ เรือสำหรับขนส่งรถข้ามฟาก ท่าเรือสำหรับขึ้นลงรถทางเท้า ที่จอดรถ เขตทางไหลทาง เขื่อนกั้นน้ำ ท่อ หรือทางระบายน้ำกำแพงกันดิน รั้วเขต หลักระยะ สัญญาณจราจร เครื่องหมายจราจร อาคาร หรือ สิ่งอื่นใดที่จัดไว้ในเขตทาง เพื่ออำนวยความสะดวก
หรือเพื่อความปลอดภัยเกี่ยวกับงานทางพิเศษ
พ.ศ. ๒๕๑๕
๑๗ มกราคม - ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๕
กระกรวจบหาดไทย ได้ส่งเจ้าหน้าที่รวม ๕ คน ไปศึกษาดูจานที่ประเทศ
ญี่ปุ่นและเกาหลีเพื่อศึกษารายละเอียดประกอบการพิจารณาร่าง
กฎหมายและการจัดรูปแบบองค์การฯ
๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๑๕
คณะอนุกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายองค์การเก็บค่าผ่านทางได้
เสนอร่างพระราชบัญญัติการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) เพื่อ
ขอความเห็นชอบจากคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งองค์การเก็บค่า
ผ่านกาง และคณะกรรมการกฤษฎีกาด้วย ในขณะนั้นอยู่ในรัฐบาลของ
คณะปฏิวัติคณะกรรบการกฤษฎีกา จึงได้ยกร่างแก้ไขจากพระระระราช
บัญญัติเป็นประกาศของคณะปฏิวัติ และได้ประกาศใช้เป็นกฎหมาย
ตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๒๙๐
ภารกิจหลักของ กทพ.
๒๑ กันยายน ๒๕๑๔
คณะรัฐบนตรีอนุบัติให้แต่งตั้งคณะกรรมการเตรียบการจัดตั้ง
องค์การเก็บค่าผ่านทาง โดยมี นายถวิล สุนทรศารทูล เป็นประธาน
กรรมการ
๒๐ ตุลาคม ๒๕๑๔
คณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งองค์การเก็บค่าผ่านทาง ได้แต่งตั้ง
คณะอนุกรรมการร่างกฎหมายองค์การเก็บค่าผ่านทาง และคณะ
อนุกรรมการพิจารณาจัดรูปแบบองค์การเก็บค่าผ่าผ่านทาง
พ.ศ.๒๕๐๙
รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาสำรวจแก้ไขเหตุขัดข้อง และ
วางแผนการจราจรทางบก
พ.ศ.๒๕๑๒
